تمیز کردن طلا در خانه: روش درست و موادی که به طلا آسیب میزنند
تمیز کردن طلا در خانه با آب ولرم، مایع ظرفشویی و برس نرم؛ روش گامبهگام برای زنجیر و گوشواره و موادی مانند وایتکس و خمیر دندان که به طلا آسیب میزنند.
- تحریریه طلامد
- ۶ دقیقه مطالعه
خلاصه
- برای بیشتر قطعههای طلا، آب ولرم، چند قطره مایع ظرفشویی ملایم و یک مسواک نرم کافی است.
- وایتکس و مواد کلردار، جوهر نمک، و مواد ساینده مانند خمیر دندان و جوش شیرین به طلا و بهویژه به لحیمها و نگینها آسیب میزنند.
- قطعههای نگیندار، مرواریدی، میناکاری و توخالی را در آب خیس نکنید و روش ملایمتری برایشان به کار ببرید.
- خط و خش عمیق با شستن برطرف نمیشود و به پرداخت در کارگاه نیاز دارد.
طلایی که هر روز پوشیده میشود، کمکم لایهای از چربی پوست، کرم، عطر و گرد و غبار را به خود میگیرد و درخشش اولیهاش کم میشود. خبر خوب این است که بیشتر این کدری با یک شستشوی ساده در خانه برطرف میشود. خبر بد این است که بسیاری از توصیههای رایج، از وایتکس تا خمیر دندان، به جای تمیز کردن به طلا آسیب میزنند. در این راهنما روش درست و بیخطر تمیز کردن طلا در خانه و موادی که باید از آنها دوری کرد را مرور میکنیم.
چرا طلا کدر میشود؟
طلای خالص اکسید نمیشود و زنگ نمیزند. اما طلای ۱۸ عیار ۲۵ درصد فلزات آلیاژی، مانند مس و نقره، دارد و این فلزات در تماس طولانی با رطوبت، عرق و برخی مواد شیمیایی ممکن است سطح را کمی تیره کنند. بخش بزرگتر کدری اما از خود طلا نیست؛ لایهای از چربی و آلودگی است که روی سطح و درون شیارها مینشیند و نور را پخش میکند. همین لایه است که با شستشوی ساده برداشته میشود. اگر طلا روی پوست لکهی تیره میگذارد یا خودش سیاه شده، علتها کمی متفاوتاند و در مقالهی سیاه شدن طلا و پوست توضیح داده شدهاند.
روش گامبهگام تمیز کردن طلا

این روش برای حلقهها، النگوها، زنجیرها، پلاکها و گوشوارههای سادهی بدون نگین مناسب است. دمای آب اهمیت دارد: آب ولرم چربی را نرم میکند، اما آب داغ و جوش ممکن است به نگینها و چسبها آسیب بزند و تغییر ناگهانی دما برای برخی سنگها خطرناک است. پس از شستشو، قطعه را حتماً کاملاً خشک کنید؛ رطوبتی که در قفل یا داخل حلقههای زنجیر میماند، دوباره محیط مناسبی برای جمع شدن آلودگی میسازد.
تمیز کردن هر قطعه چه نکتهای دارد؟
زنجیر و گردنبند
زنجیرهای نازک را هنگام شستن مچاله نکنید؛ آنها را صاف در کف دست بگیرید و با برس در جهت طول زنجیر بکشید. برای خشک کردن، زنجیر را روی پارچه پهن کنید، نه اینکه آن را دور انگشت بپیچید. اگر زنجیر گره خورده، پیش از شستن گره را باز کنید؛ روش بیخطر آن در مقالهی باز کردن گره زنجیر طلا آمده است. مدلهای گردنبند و زنجیر را در گردنبند و آویز طلا ببینید.
گوشواره
گوشواره بیش از هر قطعهی دیگری با پوست و چربی گوش در تماس است. پایهی گوشوارهی میخی و قفل پشت آن را با برس نرم تمیز کنید و پس از خشک شدن، میتوانید پایه را با پنبهی آغشته به الکل سفید پاک کنید تا تمیزتر شود. این کار برای قطعههای بدون نگین بیخطر است.
انگشتر
زیر انگشتر و شیارهای کناری محل جمع شدن صابون و کرم است. انگشتر را چند دقیقه بیشتر در محلول بگذارید و با برس، کف داخلی آن را هم تمیز کنید.
دستبند و النگو
دستبندهای زنجیری را مثل زنجیر گردنبند و النگوهای ساده را مثل انگشتر بشویید. دستبندهای چرم و طلا و دستبندهای بافت با نخ را در آب خیس نکنید؛ فقط بخش طلایی را با پارچهی نمدار پاک کنید و چرم را خشک نگه دارید. نگهداری این دستبندها در مقالهی دستبند چرم و طلا آمده است.
موادی که به طلا آسیب میزنند

- وایتکس و مواد کلردار: کلر با فلزات آلیاژی طلا واکنش میدهد و ممکن است به مرور لحیمها را ضعیف کند. هنگام شستن ظرف و نظافت با این مواد، طلا را درآورید.
- جوهر نمک و اسیدها: برای طلا، نگین و لحیم آسیبزنندهاند.
- خمیر دندان و جوش شیرین: ذرات ساینده دارند و با مالش، سطح براق طلا را خشهای ریز میاندازند.
- سرکه و آبلیمو: برای طلای ساده خطر کمی دارند، اما به مروارید، فیروزه و بسیاری از سنگها آسیب میزنند.
- آب جوش: برای نگینهای چسبی و سنگهای حساس به حرارت خطرناک است.
قطعههایی که روش ملایمتری لازم دارند
قطعههایی که مروارید، فیروزه، مینا یا نگین چسبی دارند، نباید در آب خیس بمانند. برای این قطعهها، پارچهی نرم کمی نمدار و سپس پارچهی خشک کافی است. قطعههای توخالی، مانند برخی حلقهها و النگوها، ممکن است آب را به داخل خود بکشند و دیر خشک شوند؛ آنها را هم کوتاه بشویید و کامل خشک کنید. دستگاههای تمیزکنندهی التراسونیک برای قطعههای سادهی توپر مناسباند، اما برای نگیندار، توخالی و میناکاری توصیه نمیشوند.
تمیز کردن یا پرداخت؟
شستشو آلودگی را برمیدارد، اما خط و خش را از بین نمیبرد. اگر سطح قطعه خشهای ریز و پرشمار پیدا کرده یا براقیاش با شستن برنمیگردد، به پرداخت (پولیش) در کارگاه نیاز دارد. پرداخت لایهی بسیار نازکی از سطح را برمیدارد و نباید زیاد تکرار شود. توضیح بیشتر در مقالهی خط و خش و کدر شدن طلا آمده است. برای پیشگیری از کدری، نگهداری درست طلا در خانه و درآوردن طلا هنگام حمام، استخر و ورزش هم نقش مهمی دارند.
اگر قطعهای را تازه خریدهاید، معمولاً تا مدتی به شستشو نیاز ندارد. برای قطعههای روزمره مانند دستبند زنجیری طلا و گوشوارههای ساده، ماهی یک بار شستشوی ملایم کافی است.
پرسشهای رایج دربارهی تمیز کردن طلا
طلا را با چه چیزی تمیز کنیم که براق شود؟
آب ولرم و مایع ظرفشویی ملایم و سپس پارچهی مخصوص جواهر. پارچهی جواهر لایهی نازک چربی را برمیدارد و براقی را بیشتر نشان میدهد.
آیا شستن با شامپو بیخطر است؟
شامپوی ملایم بیرنگ مشکلی ندارد، اما شامپوهای دارای نرمکننده لایهای روی طلا میگذارند و آن را کدرتر نشان میدهند.
هر چند وقت یک بار طلا را بشوییم؟
برای قطعههای روزمره ماهی یک بار و برای قطعههای مهمانی پس از هر چند بار استفاده.
آیا تمیز کردن مکرر وزن طلا را کم میکند؟
شستشو با آب و صابون وزن را کم نمیکند. آنچه به مرور مقدار بسیار اندکی از طلا برمیدارد، پرداخت مکرر و مالش با مواد ساینده است.










